Q ve F Klavye Karsilastirmasi ve Tarihi geçmisi

Kategori	: Donanim
Yorum Sayısı	: 0
Okunma	: 96
Tarih	: 19 Nisan 2008 02:34

Q KLAVYE

Q klavyenin tarihçesi
Dünyada Q klavye olarak bildigimiz tus dizilimi aslinda daktilonun icat edildigi ilk günden beri degismedi. Neden tuslarin bu sekilde dizildigi konusunda da çesitli rivayetler olmasina ragmen simdilik en yaygin kabul gören hikâye su: Yazi makinesinin mucidi olan Christopher Latham Sholes, 1867'de cihazin patentini alarak ilk çalisan örnekleri ortaya koydugunda cihazin tasarimindan kaynaklanan mekanik bir sorunla karsilasir. Icat ettigi yazi makinesinin harfleri kâgida basmak üzere kullandigi mekanik harf kollari, kapali bir kutunun içinde yer almaktadir ve iki kol birden kâgida dogru havalandiginda içerde sikismaya neden olmaktadir. Sholes bu problemin çözümü için, kullanicinin yazim hizini yavaslatmak üzere harflerin yerlerini alabildigine karistirarak en çok kullanilan harfleri elin en zor ulasabilecegi yerlere yerlestirmeyi uygun görür ve Q klavye adini verdigimiz harf dizilimi ortaya çikar.
Yani Q klavye 1873'te mühendislige aykirilik abidesi olarak tasarimlanmisti. Daktilolarin hizli yazma nedeniyle sik sik bozulmasina çare olarak gelistirilmisti. Daktilo kullananlari olabildigince agir yazmaya zorlamak için olmadik hilelere basvurulmus, en çok kullanilan harfler klavyenin her sirasina dagitilmis, (sag elini kullanan insanlari zayif ellerini kullanmak zorunda birakacak sekilde) harfler solda toplanmis.
Daha sonra bilgisayarlar çikip tuslarin hizli yazma nedeniyle bozulma sorunu ortadan kalktiginda bile Q klavye yayginlastigindan bu standart korunmustur. (8)
Türkçede genel olarak sessiz harfler ve sesli harfler sözcük / tümce içinde hemen hemen esit sayida bulundugu için, F klavye bu harfleri her iki ele de esit miktarda dagitir. Bu is bölümü sayesinde yorulmak nedir bilmeden saatlerce tikir tikir yazi yazilabilir.
Q klavye yavas yazmak için tasarlandigindan bu avantajlarin hiçbirine sahip degildir. Bu yüzden el, Türkçe karakterlerde hem F klavye hizina yetisemez, hem de herhangi bir ele fazla yüklenme oldugu için çabuk yorulur.
Serce ve yüzük parmaklari elimizin en "afonksiyonel" parmaklari olmasina karsin Türkçede en fazla kullanilan harflerden biri olan " a " q klavye´ de sol serce parmagina denk gelir. Yine q klavye için; Türkçe´de en az kullanilan harflerden biri olan " j " elin en aktif parmagi olan sag isaret parmagina denk gelmektedir.
Bunun gibi bin bir dezavantaj sayilabilir. Türkçede birçok sözcük q klavye için en pasif parmaklara dagilir. Bu yüzden q klavyede 10 parmak Türkçe karakter girmek deveye hendek atlatmaya benzer." (9)
Q klavye ingilizce için de uygun degildir.
Q klavyenin daha iyi alternATIfleri olabilecegini düsünenler de olmamis degil. Örnegin Washington State Üniversitesinden Prof. Dr. August Dvorak, 1932 yilinda Ingilizce'de çok kullanilan harflerin klavyenin en kolay ulasilabilir yeri olan orta sirasina toplandigi bir klavye dizilimi önerir. Dvorak'in arastirmalarina göre, sekreterlerin parmaklari gündelik yazi isleri sirasinda Q klavyede 16 mil yol alirken Dvorak klavyesinde sadece 1 mil yol almaktadir.
Ancak daktilo ustalarinin, Q klavyeye olan mevcut aliskanliklari, üreticilerin itirazi ve piyasanin Q klavye tarafindan çoktan istila edilmis olmasi ve 40 milyon daktilonun degistirilme maliyeti ortaya çikinca Dvorak'in klavyesi yayilamaz ve kaybolup gider. (10)
Yazar Emre Aköz söyle diyor. "-Gençler bana mail atiyor: "16 yasindayim, 6 yasindan beri Q kullaniyorum, çok da hizli yaziyorum." Yanlis. Farkinda degiller. Kesin veri var elimizde: F klavyeyi 10 parmak yazan bir Türk'le, Q klavyeyi 10 parmak yazan Amerikalilara ayni Ingilizce metin veriliyor. Amerikalilar dakikada 32-35 kelime; Türk 72 kelime yaziyor!" (11)

F Klavye

Tarihçe
F klavye düzeni 1943 yilindan baslayarak yapilan çalismalarin sonucunda ve 20 Ekim 1955 tarihinde Türkçe yazmada çok daha kolaylik saglamak için olusturdu. (1)
Hürriyet gazetisinden Hüseyin Gönüllü'nün F klavyenin babasi Ihsan Yener'le yaptigi söylesiyi aynen aktariyorum. (2)
H.G.: -F klavye nasil ortaya çikti?
I.Y.: -"1946'dan itibaren Türk dilinin özelliklerine uygun, standart bir klavye gelistirilmesi için resmi makamlara yazilar yazdim... 'Bilimsel bir klavye yapin, sizin yaptiginizi kabul edelim' dediler. Yabanci uzmanlarin da bulundugu bir komisyon kuruldu. Türkçe'de kullanilmakta olan tüm kelimelerin istatistigini TDK'nin kilavuzundan yararlanarak çikardik. 29934 kelime içinde hangi harften kaçar adet bulundugunu tespit ettikten sonra, parmaklarin fiziksel güçleri ve hareket özelliklerini de esas alarak harfleri yerlestirdik. Ellerin kullanim yüzdesini de hesaba katarak yaptigimiz klavyede sol el yaklasik yüzde 49, sag el de yüzde 51 oraninda kullanilacak sekilde harfler yerlestirilmistir. türkçe'nin fonetik özelligine uygunluk açisindan sesli harfleri sol elde topladik... Gümrük kanunlarina 'bundan sonraki ithalat standart Türk klavyesine uygun olacak' diye bir madde kondu."
H.G: -Direnen olmadi mi? Maliyeti nasil karsiladik?
I.Y.: T-ürkiye'de o zaman 40 bin kadar yazi makinesi vardi. Biz, 40 bin yazi makinesini birakalim dedik. Biz, gelecegi kurtaralim dedik, tipki Atatürk'ün yaptigi gibi.

F Klavyenin Üstünlükleri
Türkçeye en uygun klavye olan F klavye (pek çogunun dedigi gibi Ef klâvye degil, harflerin Türkçe okunus biçimine göre Fe klavye) uzun çalismalardan sonra daktilolarda en kolay, en hizli ve hatasiz yazmak amaciyla üretilmisti.
Türkçe'de çok sik kullanilan seslerin karsiligi olan harflerin "F klavye"de kolay ulasilabilecek yerlere yerlestirildigini, Türkçe'deki harflerin kullanilma oranlari, ünlü-ünsüz ses iliskileri, hece ve söz yapisi, parmaklarin kuvvet, yetenek ve isleklikleri göz önünde bulundurularak üretilen �F klavye' bu özellikleri bakimindan Türkçe'ye uyduruk �Q klavye'den çok uygundur.
Türkçe sözlerde çok sik kullanilan seslerin karsiligi olan harfler bu klavyede en kolay ulasilabilecek yerlere serpistirilmisti. Yaklasik 30.000 Türkçe sözün ölçü alindigi bir degerlendirmede a harfi 26.323, e harfi 16.308, k harfi 13-542, i harfi 13.384, m harfi 11.263, l harfi 10.496, t harfi 9-669, r harfi 8.698 kez geçmekteydi. (Bunlar Türkçede en çok kullanilan harflerdir). Bu oran göz önünde bulundurularak söz konusu harfler, F klavyede en uygun yerlere yerlestirilmisti.
Q klavyede ise en çok kullanilan harfler tabir caizse klavyenin en ücra köselerine dagitilmis durumdadir. Buna karsilik, Türkçede 30.000 sözde sadece 125 defa geçen ve en az kullanilan harf olan j harfi, Q klavyede en uygun yere konulmustur. F klavyede bu harfin yerinde Türkçede en fazla kullanilan ünsüz olan k harfi bulunmaktadir. (3)
F klavye nasil yararlar sagladi? Sorusuna Ihsan Yener' söyle cevap vermistir:
"1955'ten itibaren uluslararasi daktilografi ve steno yarismalari baslamisti. Hemen biz de basvurduk ve 1956'da dâhil olduk. Ögrencilerim bu sampiyonalarda 28 defa dünya birincisi oldular. Bu birinciliklerin 14'ünde dünya rekoru kirildi. Hatta fransizlar itiraz etmislerdi ilkinde, 'Türkler yarisma için özel olarak tertip edilmis bir klavye kullaniyorlar' diye. 6 saat süren tartismalardan sonra, fransizlar'a 'siz de yapin o halde özel bir klavye' dediler." (4)
2003 Dünya bilgisayar ve Stenografi Sampiyonasi'na "F klavye" ile katilan Türk yarismacilari takim halinde dünya 2'ncisi olmuslardir. (5)
Türkçede genel olarak sessiz harfler ve sesli harfler sözcük / tümce içinde hemen hemen esit sayida bulundugu için, klavye bu harfleri her iki ele de esit miktarda dagitir. Bu is bölümü sayesinde yorulmak nedir bilmeden saatlerce tikir tikir yazi yazilabilir. (6)
Her iki elimizin en çok çalisan 6 parmagi ile yazmis oldugumuz tuslara denk gelen harfleri yüzde 45 oraninda kullanmak varken, neden bizim için daha zor ve yavas yazmayi saglayan Ingilizlerin Q klavyesini kullanalim? "Q klayveye alistim, F klavyede zorlaniyorum" diyorsaniz, denemesi bir kaç dolara! (Klavye fiyati) Yabanci bir klavyeye ne kadar sürede alismissaniz, kendi konusma dilimize göre dizilmis olan klavyeye onun yarisi kadar sürede alisabilirsiniz. (7)

F VE Q KLAVYELERE YÖNELIK ELESTIRILER

- Q Klavye Evrenseldir.
Bu fikire yazar Yurtsan Atakan su güzel cevabi veriyor:
Hincal Uluç'un ''Q'' savunusunda kullandigi temel argümanlardan biri de ayni yanilgiya dayaniyor. Dünya ''Q'' klavye kullaniyor, diyor Sevgili Hincal Uluç, o yüzden yurtdisina gittiginizde deli danalar gibi ''F'' klavye arayip bulamayacaginiz, hâlbuki eger ''Q'' klavye kullaniyor olsaydiniz sürü sebil klavyeyi emrinize amade bulacaginiz için ''F''yi atin, bastan ''Q'' kullanin.
Ayni mantikla iyisi mi biz Türkçe'yi toptan basimizdan atalim. Öyle degil mi ya, yurtdisina çiktigimizda derdimizi anlatacak Türkçe bilen biri arayip bulamayacagimiza -eger Ingilizce bilseydik sürü sebil kisiyle iletisim kurabilecegimize- göre Türkçe'yi atalim, resmi dil olarak bastan Ingilizce'yi kabul edelim. (12)
Benim bu konuda eklemek istedigim bir husus sudur: F klavye kullananlar genellikle bakmadan yazabilirler. Bu durumda sadece windowsta klavyeyi f yapmak yeterli olur.
-F Klavye Kullanmak Bizi Küresel Dünyadan Uzaklastirir
Bu gibi bazi gerekçeler ise çok gülünçtür. Japonlar, Çinliler, Kiril alfabesi kullananlar bugün sirf kendi alfabelerini kullandiklari içi dünyadan kopmakta midirlar? (13)
-F Klavye Özgüven, Q Klavye Teslimiyet Sembolüdür.
HP Türkiye Genel Müdürü Sahin Tulga, SAP Teknoloji Günleri 2003'te Amerika'da aldigi egitim sürecinden bahsederek düsünme eyleminin daima anadilde yapildigini, bunun yaraticilik ve özgüveni tetikleyecegini, Türkçe için özel olarak gelistirilmis F klavyenin de bu ana çikis noktasi nedeniyle özellikle kullanilmasi gerektigini savunmustur. (14)
-Bilgisayar Kullanimindaki Verimsizligin En Büyük Etkeni Ihsan Yener'e Göre Q Klavye
"Türk dilinin özelliklerine göre on parmakla-bakmadan klâvye kullanma yöntemi için çok verimli bir Standart Türk Klâvyesi 1955 yilindan beri resmen varoldugu halde, Ingiliz dili için 130 yil önce (on parmak yönteminin bilinmedigi çaglarda) belirlenen (ve Türkçe'deki binlerce sözcügün yazilmasina olanak vermeyen) American Standard Code for Information Interchange (ASCII) klâvyeyi Dünya standardi zanneden ve buna eklenen, Türkçe'ye has 7 harfin, en kullanissiz yerlere bilinçsizce yerlestirilmesiyle olusturulmus klâvyeyi de Q Türkçe standardi olarak kabullenen kullanicilarin bu hususta bilinçsiz oluslari, bilgisayar kullanimindaki verimsizligin en büyük etkeni olmaktadir." (15)


SONUÇ
Bu yaziyi ülkemiz bilgisayar kullanicilarinin zaman ve kaynak israfini önlemek amaciyla hazirladim. Verdigim linklerde çok daha detayli bilgiler bulabilirsiniz
Bilimsel arastirmalarin sonuçlarindan anlasildigi gibi Q klavye ingilizcede dâhil hiçbir dil için faydali degildir. Bir klavyenin islevselligi kullanicinin dilinde en çok kullanilar harfleri parmaklarin en rahat ulasabildikleri yere yerlestirilmis olmasina baglidir. Her dile göre ayri klavye tasarlanmasi daha dogaldir. Türkçe için en uygun klavye Fe klavyedir.
Q klavye ile hizli yazdigini iddia edenler F ile daha hizli ve daha az yorularak yazacaklardir. Eger denemek isterlerse 2-3 hafta 10 parmak f klavye progRami ile günde 15 dakika çalissinlar.
Üretici firmalar, talep edildiginde dil ayricaliklarini gözönüne alarak, istenen her türde klâvye ile donanim ve yazilimlar üretip satmaktadirlar; yeter ki ithalâtçi, yerli üretici ve kullanici, klâvye konusunda bilinçli olsun satici tarafindan dayatilan Q klavye karsi çiksin ve kendi dilinin klâvyesini istesin. (16)
F klavye uyduruk Q Türkçe klavyesinden, Dvorak klavyesi de Q klavyeden kat kat hizli ve zahmetsiz yazmaya yugundurlar. Birakin türkçeyi, isterseniz ABDli olun F klavye ile daha hizli ve kolay ingilizce yazabilirsiniz. Bu durumun bilimsel olarak açiklamasi yukarida anlatilmistir.
1990 larin ortalarina degin de herkes F klavyeye alismisti. Macintoshlar da F klavye ile gelirdi. Ama PC piyasasi F klavyenin önemini kavrayamadi. Yüzlerce dolarlik bilgisayarlari satanlar F klavyeyinin önemini düsünmediler. Bugün bilgisayar kullanicilarinin büyük çogunlugu Amerikanin bile birakmak isteyipte birakamadigi Q Klavye kullanicisi. Vakit geç olmadan F klavyenin yayginlastirilmasin saglamaliyiz. Zararin neresinden dönülse kârdir. Kaybedilen zaman asla telafi edilemez.

54321

© 2008 Tüm Haklari saklidir.