Bios Nedir Ne Ise Yarar

Kategori	: Donanim
Yorum Sayısı	: 0
Okunma	: 151
Tarih	: 13 Mayıs 2008 05:19

PC�nin en gizemli bölümlerinden birisi: BIOS. PC�nizin kalbi, olmazsa olmazi. Nedir BIOS? Nedir onu özel kilan? Iste size detaylarla BIOS ve ayarlari.
Bir çok bilgisayar kullanicisinin hakkinda mutlaka bir seyler duydugu, fakat ne oldugunu tam olarak bilmedigi, kendi yapisinda barindirdigi birkaç ayar disindaki diger ayarlarin ne anlama geldigini bilmedigi, PC�mizin arka planinda çalisan ufacik bir �isletim sistemi� var: BIOS.
BIOS, PC�mizin çalismasi için gereken temel bir yapi olmakla birlikte, donanimlarin birbileri arasindaki bagi kuran ve onlarin çalismasina olanak taniyan ufak bir isletim sistemidir. Ister yeni bir kullanici olun, ister eski bir kullanici olun, bu vakitten sonra artik BIOS ile istemeseniz de hasir nesir olmalisiniz.
Peki, BIOS Nedir? Ne ise yarar? Yapisinda buluna ayarlarin fonksiyonu nedir? Teker teker bu sorularinizi cevapliyoruz.
BIOS Nedir? Ne Ise Yarar?
"Basic Input/Output System" (Temel Giris/Çikis Sistemi) kelimelerinin bas harflerinin birlesmesinden meydana gelen BIOS, PC�nizin çalismasi için gereken temel isletim sistemi olarak özetlenebilir. Sadece okunabilir bellek (ROM) üzerine yazilmis bir yazilim olan BIOS, anakartinizin özelliklerini yönetebilmeniz/ kullanabilmeniz, diger donanimlar arasinda bir bag kurmasi için görev yapar. Daha kaba bir ifadeyle, bilgisayariniz açilirken genelde �Press DEL to Enter SETUP� ifadesine hitaben DEL tusuna basarak girdiginiz yazilimsal bölümdür.
BIOS'a girdiginiz zaman karsilastiginiz genel görünüs.
�Sadece Okunabilir Bellek� üzerinde olmasindan dolayi, BIOS burada kalicidir. Kalici olmasinin bir sebebi ise, her defasinda PC�nizi açtiginizda BIOS�un islem yapmasidir. PC�nizin açilmasinda görev almakla birlikte, isletim sisteminiz ile diger donanimlariniz arasinda bir bag kurmaya olanak saglar. Örnegin, anakartiniz üzerinde olan donanimlarin listesini isletim sistemine BIOS verir. BIOS ile anakart ile sunulan özellikleri degistirebildigimiz gibi, sistemin daha iyi çalismasi, uyumsuzluklari gidermek için bir takim ayarlamalar yapilabilir. Örnegin, entegre olarak ses karti tasiyan anakartin BIOS�una girerek ses özelligini iptal ettigimizde isletim sistemi artik bu ses kartini algilayamayacaktir. Biraz önce de bahsettigimiz gibi BIOS, bir yazilim oldugundan, anakartin dengeli + performansli çalismasi için kullanicilara ayar yapma olanagi sunuyor.

BIOS, sadece okunabilir bellek tipi olan EEPROM üzerine kaydedilir.
BIOS�u söyle özetlersek sanirim akillarda daha kalici olacak: �BIOS, anakartinizin özelliklerini belirleyen/degistirebilen ve üzerine takili olan donanimlarin çalismasi için gereken parametreleri kullandiginiz isletim sistemine aktaran minik bir isletim sistemidir.�
BIOS�lar ufak isletim sistemi gibidir dedik ya, farkli farkli markalarin ürettikleri farkli BIOS�lar var. Bunlar AWARD, AMI ve Phoenix BIOS. Phoenix BIOS ile AWARD BIOS birleserek, bazi anakartlarda ikisinin ortak ürünü olan BIOS�lardan kullanilmaya baslandi.
BIOS ile Diger Donanimlar Arasindaki Iliski
BIOS�un minik bir isletim sistemini ögrendikten sonra, diger donanimlar ile arasindaki baga biraz daha yakindan bakarsak, bu konuyu biraz daha pekistirmis olacagiz.
BIOS�un görevlerini kategorize etmek mümkün:

BIOS, üzerine takili olan donanimlarin çalisma adreslerini kullandiginiz isletim sistemine bildirerek onlarin dogru düzgün çalismasina olanak taniyor. Normal sartlarda BIOS, aygitlarin çalisma adreslerini biraz cömert davranarak isletim sistemine yaptirmayi uygun görüyor. Ama bu her zaman isleyen bir yöntem degil. Kalabalik ek donanima sahip bir sistemde, bazi donanimlarin �çalisma adresleri�, kullandiginiz isletim sistemi tarafindan ayni ataninca, çakisma dedigimiz olay ortaya çikiyor. Donanimlar kendi aralarinda, �burasi benim, surasi senin� gibi kavga ederler ara sira. Çogu zaman, ayni �çalisma adresine� sahip donanimlar kendi aralarinda bu yeri paylasarak sorun çikartmazken, bazilar ise inatçilik eder ve �yok arkadas burasi illa benim; sen git baska yere yerles� seklinde uyumsuzluk çikarabilir. Bu sayede iki donanim da birbirine küser ve ikisi de çalismaz. Ama, BIOS�a girip, aygitlarin kullanmasi gerektigi çalisma adreslerini (IRQ,DMA vs.) kendiniz belirlediginizde bütün her sey kuzu kuzu çalismasina devam eder.

Anakarta takili olan aygitlarin kullandigi adresler BIOS tarafindan gösteriliyor.
Diger taraftan, örnegin, anakartin açilista ilk olarak hangi aygiti (HDD, Floppy, SCSI) kullanmasini istiyorsaniz, bunu BIOS�dan halledebilmeniz mümkün. Iste bu örnekte oldugu gibi, anakartinizin destekledigi özelliklerini bu sekilde kullanabiliyorsunuz / degistirebiliyorsunuz.
CMOS Nedir?
BIOS bir yazilimdir ve sadece okunabilir bellek üzerindedir. Sadece okunabilir oldugu için BIOS üzerinde yaptigimiz degisikliklerin bir yere kaydedilmesi gerekiyor. BIOS�da ayarlari degistirdigimizde bu ayarlar CMOS(Complimentary Metal Oxide Semiconductor) denilen bir bellek çesidine kaydedilir. Bilgilerin burada tutulmasi için bir pil ile CMOS sürekli beslenir ve kaydettigimiz ayarlarin burada sürekli kalmasini saglariz.

BIOS çipi ve degistirdiginiz ayarlari saklamak için kullanilan pil yan yana.
Sistem açildiginda, CMOS�da bizim ayarladigimiz ayarlari okur. BIOS�da bir takim ayarlar yaptiktan sonra sistem açilmazsa kullanicilara �CMOS�u sifirlayin� diye öneri getiririz. CMOS�u sifirlamanin bir diger anlami, BIOS ayarlarini orijinaline döndürmektir.
Kaydettiginiz ayarlar bir süre sonra kayboluyor ise ve sik sik CMOS Checksum error hatasi aliyorsaniz, anakartinizin üzerinde bulunan pili degistirmeniz gerekiyor. Bu da sorununuz çözmezse, CMOS yongasi bozulmus demektir

54321

© 2008 Tüm Haklari saklidir.